سریال «زیر خاکی» یکی از پرمخاطبترین سریالهای تلویزیونی سالهای اخیر در ایران است؛ مجموعهای کمدیـماجرایی که با تلفیق طنز، تاریخ معاصر و روایت جذاب، توانست به سرعت نظر بینندگان را جلب کند. سریال زیر خاکی به کارگردانی جلیل سامان و با بازی درخشان پژمان جمشیدی و ژاله صامتی، داستان فردی سادهدل، جاهطلب و ماجراجو به نام فریبرز باغچهبان را روایت میکند که در تلاش برای پیدا کردن گنج، ناخواسته وارد ماجراهای سیاسی، تاریخی و امنیتی دهه پنجاه و سالهای ابتدایی انقلاب میشود.
در این مقاله، به بررسی کامل سریال زیر خاکی میپردازیم؛ از داستان و شخصیتها تا سبک طنز، پیامها، پشتصحنه، تاثیر فرهنگی و نقاط قوت و ضعف سریال.
معرفی سریال زیر خاکی
سریال زیر خاکی ؛ کمدی، تاریخ و ماجرا
سریال زیر خاکی سریالی است که داستان آن در بستر تحولات دهه ۵۰ شمسی و سالهای انقلاب روایت میشود، اما لحن سریال کاملاً کمدی است. این ترکیبِ طنز و تاریخ، سریال را به اثری خاص و متفاوت تبدیل کرده است.
فریبرز، شخصیت اصلی، مردی ماجراجو و همیشه دنبال راههای میانبر برای ثروتمند شدن است. او در جریان جستجوی گنج، وارد یک پرونده امنیتی میشود و زندگیاش به کلی تغییر میکند.
داستان سریال زیر خاکی
شروع ماجراجویی
سریال زیر خاکی از زمانی آغاز میشود که فریبرز، فردی بلندپرواز اما کمخطر، به دنبال یافتن دفینهها و گنجهای قدیمی است. او تصور میکند با پیدا کردن گنج میتواند به سرعت ثروتمند شود، اما این تلاش ساده، زندگی او را وارد مسیری غیرقابلپیشبینی میکند.
ورود به داستانی بزرگتر
در جریان جستجوها، فریبرز با باندهای قاچاق عتیقه، ماموران امنیتی و حتی ماجراهای مهم تاریخی روبهرو میشود. در حالی که خودش فکر میکند فقط یک گنج کوچک پیدا کرده، در واقع وارد پروندهای سیاسی، جاسوسی و گسترده میشود.
فصلهای سریال زیر خاکی
سریال زیر خاکی در چند فصل ساخته شده است:
-
فصل اول: آشنایی با فریبرز، مشکلات خانوادگی و ورود او به پرونده امنیتی
-
فصل دوم: پیچیدهتر شدن ماجراها با نزدیک شدن به زمان انقلاب و درگیریهای امنیتی
-
فصل سوم: مسیر جدید فریبرز و حضور او در شرایط تازه کشور پس از انقلاب
- فصل چهارم: زمان جنگ و بعد از جنگ
کمتر سریالی توانسته است طنز و تاریخ سیاسی ایران را به شکلی هماهنگ ترکیب کند و همین موضوع یکی از نقاط قوت زیرخاکی است.
شخصیتهای اصلی سریال زیر خاکی
فریبرز باغچهبان (پژمان جمشیدی)
فریبرز یکی از بهیادماندنیترین شخصیتهای سریالهای تلویزیونی ایران است.
خصوصیات او:
-
سادهدل
-
جاهطلب
-
همیشگی دنبال راه میانبر
-
کمخطر اما پرحاشیه
-
خندهدار و دوستداشتنی
پژمان جمشیدی با بازی طبیعی و بدون اغراق خود توانسته فریبرز را به یک شخصیت ماندگار تبدیل کند.
زری (ژاله صامتی)
زری همسر فریبرز است؛ شخصیتی قوی، احساساتی و خانوادهدوست که از رفتارهای عجیب همسرش کلافه است، اما در سختترین شرایط کنار او میماند.
نقش زری نماینده زنان صبور و نقشپشتپرده خانوادههای ایرانی است.
سرهنگ اسدی (هادی حجازیفر در ادامه)
مامور امنیتی جدی و سختگیر که فریبرز را وارد پروندههای پیچیده میکند.
حضور او ترکیب جذابی از طنز، جدیت و ماجراجویی ایجاد میکند.
شخصیتهای فرعی
-
همسایهها
-
قاچاقچیهای عتیقه
-
ماموران امنیتی
-
دوستان فریبرز
هر کدام نقش خود را در شکلگیری موقعیتهای کمدی ایفا میکنند.
طنز سریال زیر خاکی
طنز موقعیت
بیشتر لحظات خندهدار سریال زیر خاکی حاصل وضعیتهای ناخواسته است، نه دیالوگهای صرفاً خندهآور.
مثلاً:
-
فریبرز در تلاش برای فرار از یک پرونده، ناگهان قهرمان امنیتی میشود
-
اشتباهات او باعث موفقیت بزرگ میشود
-
ترسو بودنش موجب موقعیتهای کمدی میشود
طنز شخصیت
ویژگیهای شخصیتی فریبرز، زری و دیگر کاراکترها بخش بزرگی از طنز سریال را میسازند.
طنز سریال نه توهینآمیز است، نه اغراقشده؛ بلکه بر پایه رفتارهای واقعیِ آدمهای معمولی بنا شده است.
طراحی صحنه و دکور سریال زیر خاکی
بازسازی دهه ۵۰
یکی از مهمترین نقاط قوت سریال زیر خاکی ، طراحی صحنه دقیق است.
عناصر بصری شامل:
-
خیابانها
-
خودروها
-
لباسها
-
لوازم خانهها
-
دکور ادارات دولتی
-
و وسایل قدیمی
همگی با جزئیات تاریخی ساخته شدهاند. این دقت باعث میشود بیننده بدون زحمت وارد فضای دهه ۵۰ شود.
فیلمبرداری
رنگبندی گرم، نورپردازی ملایم و قاببندیهای کلاسیک باعث شدهاند فضای نوستالژیک سریال تقویت شود.
موسیقی و صدا سریال زیر خاکی
موسیقی متن
موسیقی سریال زیر خاکی حالوهوای کمدی و کلاسیک را ترکیب میکند.
این موسیقی ضمن همراهی با ریتم سریال، حس معما و ماجراجویی را تقویت میکند.
جلوههای صوتی
صدای خودروهای قدیمی، تلفنها، رادیو و محیطهای واقعی دهه ۵۰ به طبیعی بودن سریال کمک میکنند.
تحلیل مضامین اصلی سریال زیر خاکی
جستجوی گنج؛ استعارهای از جاهطلبی انسانی
«گنج» در این سریال نماد میل انسان به میانبر است.
فریبرز بهجای تلاش، به دنبال ثروت بادآورده است؛ و این موضوع باعث ورود او به دردسرهای بزرگ میشود.
جامعه ایرانی در دهه ۵۰
سریال زیر خاکی تلاش میکند بخشهایی از واقعیت اجتماعی آن دوران را با طنز نمایش دهد:
-
بوروکراسی اداری
-
فسادهای کوچک و بزرگ
-
شرایط اقتصادی
-
نگرانیهای خانوادگی
-
تحولات سیاسی
-
سادهزیستی مردم
نقش خانواده
خانواده در سریال زیر خاکی نقش محوری دارد.
عشق زری به فریبرز، حمایت او، و تلاش برای حفظ انسجام خانواده ستون اصلی داستان است.
انسانهای معمولی در جریان تاریخ
در سریال زیر خاکی ، شخصیتهای اصلی افراد عادی هستند؛ نه سیاستمدار، نه چریک، نه مامور سطح بالا.
این نگاه باعث میشود سریال واقعی، مردمی و قابلدرک باشد.
نقاط قوت سریال زیر خاکی
بازیهای قدرتمند
-
پژمان جمشیدی با یک بازی متفاوت از کمدیهای معمول
-
ژاله صامتی با حضور تاثیرگذار
-
بازیگران مکمل با نقشآفرینی طبیعی
طنز سالم و محترمانه
کمدی سریال زیر خاکی بیادبانه یا سطحی نیست؛ طنزی بر پایه:
-
شخصیت
-
موقعیت
-
شرایط تاریخی
روایت روان و جذاب
داستان در عین سادگی، پرماجرا، سرگرمکننده و پرتعلیق است.
جذابیت برای طیف وسیع مخاطبان
از نوجوان تا بزرگسال میتوانند از سریال لذت ببرند.
نقاط ضعف سریال زیر خاکی
کشدار شدن روایت در برخی قسمتها
در مقاطعی سریال ریتم کند پیدا میکند.
برخی تغییرات بازیگران در فصلهای مختلف
تغییر بازیگران در برخی نقشها باعث کاهش یکپارچگی شده است.
تکرار برخی موقعیتهای طنز
گاهی طنزهای سریال به سمت تکرار میرود.
تأثیر فرهنگی سریال زیر خاکی
بازتاب در رسانهها
سریال زیر خاکی یکی از موفقترین سریالهای تلویزیون بوده و توانست بازتاب گستردهای در شبکههای اجتماعی، رسانهها و نقدهای تخصصی داشته باشد.
محبوبیت فریبرز
شخصیت فریبرز به یکی از چهرههای محبوب طنز تلویزیون تبدیل شده و دیالوگها و موقعیتهای او بارها بازتولید شدهاند.
افزایش علاقه به تاریخ معاصر
سریال زیر خاکی باعث شده نسل جوان بیشتر با حالوهوای دهه ۵۰ آشنا شود.
جمعبندی
سریال زیر خاکی یکی از بهترین کمدیهای سالهای اخیر تلویزیون ایران است؛ ترکیبی از طنز، واقعیت اجتماعی، ماجراهای جذاب و شخصیتپردازی عالی.
سریال زیر خاکی با تمرکز بر زندگی یک انسان ساده و ماجراهای غیرمنتظره او، روایتگر بخشی از تاریخ معاصر ایران است، بدون آنکه به سمت شعارزدگی برود.
بازیهای قوی، طراحی صحنه دقیق، طنز سالم و داستان جذاب، سریال زیر خاکی را به اثری ماندگار تبدیل کرده است.
هنوز نظری ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که نظر خود را ثبت میکند.